|

Seth Godin’in Mor İnek kitabında açıkladığı TV
– Endüstri döneminin özelliği, firmaların ürünleri ürettikten
sonra, reklam yaparak ürünlerini daha fazla satmaları, bu sayede
daha fazla kar etmeleri ve bu kar ile daha fazla reklam yapıp
daha fazla satış yapmaları ve daha fazla kar etmeleriydi…
Seth Godin, Procter & Gamble’ın markalarını bu dönemin kanıtı
olarak gösteriyor; Bold, Bounce, Cascade, Head & Shoulders,
Tampax, Vicks, Old Spice, Max Faxtor…
Bu dönemin yıldızları reklamlardı ve başarılı oldukları kesin;
şu anda bildiğimiz milyonlarca dolar değere sahip markaların
çoğu bu dönemde yaratıldı.
Bu dönemin bittiğini ise, birçok pazarlama yazarı bize çok net
olarak kanıtladı. Artık reklamlar, eskisi gibi herkese değil,
sadece hemen yenilikçilere ve benimseyeceklere göre revize
edildi ve öncelikle onların ilgisini çekip, esas ballı-tatlı
çoğunluk olan “erken ve geç çoğunluğa” tavsiye etmelerini
sağlamak üzere yeniden düzenlendi.
Fakat şimdi bir problemimiz daha var; “her reklam veren aynı
şeyi yapmaya başladı!”. Bu durumda, zaten ciddi anlamda bir
reklam kirliği varken, bir de “hedefli” reklam kirliliği
başladı. Dolayısıyla, hedeflenen yenilikçiler ve
benimseyeceklere ulaşmak isteyen o kadar reklam oldu ki, bu
kitle de reklamlara karşı duyarsızlaşmaya başladı.
İzleyici kitlesindeki giderek artan bölünme nedeniyle, kitlesel
bir izleyiciye ulaşmak çok zor. Reklamlar, ağır maliyetlerden
dolayı kısalıyor, bu yüzden mesajı vermek için gerekli zaman çok
azalıyor.
Bir yandan da, reklam verecek mecraların sayısında müthiş
artışlar oldu ve bu artışlar reklam bütçelerini inanılmaz
şişirdi (artık benzin istasyonlarındaki tuvaletlerin kapıları,
SMS, e-postalar reklam mecraları olarak kullanılmaya başlandı).
Bunlar yetmezmiş gibi, reklamların etkilerinin de eskiye oranla
çok düştüğü bilimsel olarak ispat edildi. Tüketicilere daha
evvel reklamlarla verilen mesajların doğru çıkmaması, mesajların
çok fazla olması, tüketicilerin reklamlara olan inancını
kaybetmesine yol açtı. Artık tüketiciler reklamın abartılı,
taraflı ve hatta aldatıcı olduğuna inanıyor.
Tam bu dönemde Al Ries’ın, “Reklamcılığın Düşüşü, PR’ın
Yükselişi” adlı reklamın güvenilirliğini yitirdiğini ve Halkla
İlişkilerin (Hİ) giderek daha önemli hale geldiğini ispat eden
kitabı yayınlandı.
Tüketicilerin satın almada eyleme geçmesi için en etkin
unsurlardan biri olan promosyonun devleştiği, hatta bazı
şirketlerde promosyon harcamalarının toplam satış harcamalarının
%30’unu aştığı gözlemlendi.
İşte bu yüzden, yeniden eski bir gücü, Hİ’yi kullanmak
zorundayız. Hİ; reklamla kıyaslandığında çok daha ucuz ama çok
daha zor kontrol edilebilir. (Reklamları istediğiniz zaman,
istediğiniz mecrada planlayarak yayınlatabilirsiniz.) Ama
etkisi, reklamla karşılaştırıldığında çok daha fazla. Satın alma
karar sürecinde, reklam yerine Hİ’yi kullanmak, yapılan
promosyon aynı kaldığı sürece çok daha etkin. Artık firmalar Hİ
kampanyalarını tasarlamakla kalmıyor, gerçekleşmeleri için toplu
dua ayinlerine çıkıyorlar! Yazdığım bu kitabın İngilizce
versiyonundan, Seth Godin’in blogunda bahsedildiğini
düşünsenize!
2006 yılında 15,000 kişi üzerinde yapılan araştırmaya göre,
satın almada en etkin medya “Ağızdan ağıza pazarlama”. İşte bu
süreci başlatmanın en kolay yolu da Hİ’yi kullanmak. Artık Hİ,
marka oluşturmada kullanılmak zorunda, akabinde markanın
korunması için reklamlar ile desteklenmeli.
Eğer bir hikayeniz varsa ve bu hikayenin yayılmasını
sağlayabilirseniz, ürününüz veya hizmetiniz ile ilgili herkes
konuşmaya başlayacaktır. İşte belki de milyon dolarlık reklam
bütçeleriyle yapamayacağınız bir lansmanı bu sayede
gerçekleştirmiş olacaksınız. Akabinde, bu çıkışı reklamlarla
destekleyip markayı yaratmanız çok kolaylaşacaktır. Viagra ile
ilgili, insanlar binlerce hikaye anlatmasaydı, sadece Viagra’nın
işe yaradığı ile ilgili reklamlar yapılsaydı, kaç kişi inanır ve
Viagra alırdı? Önce hikaye oluşturuldu, sonra yayıldı ve en son
reklamlar yapılmaya başlandı.
Son yıllarda birçok yeni markanın Hİ çabalarıyla, hemen hemen
hiç reklam harcaması yapılmadan yaratıldığını görüyoruz; Oracle,
SAP, Blackberry, Nokia, Starbucks, Playstation, eBay,
gittigidiyor.com, Twiggy Terlikleri …
Son dönemde satın aldığınız ürünlerin kaçını birileri övgüyle
bahsettiği için aldınız?
Önümüzdeki yılların parlayan yıldızı Hİ olacak!
|
MAKALELERİM başlığı altında yayınlanan tüm makaleler ZEKİ
YÜKSEKBİLGİLİ'ye aittir.
Burada yayınlanan tüm makaleler, sayısal olarak
tasdiklenmiştir.
İzinsiz kısmen veya tamamen
kopyalanması, yayınlanması, kullanılması kesinlikle
yasaktır.
Makalelerin izinsiz
kısmen veya tamamen kopyalanması, yayınlanması, suç teşkil
eder.
|
|